Tarayıcı önbelleği, ziyaret ettiğiniz sitelerdeki görsel, stil dosyası ve bazı kod parçalarının cihazda geçici olarak saklandığı alandır. Aynı siteye yeniden girdiğinizde her dosyanın baştan indirilmesi gerekmez; sayfa daha hızlı açılır ve daha az veri kullanılabilir.
Önbellek faydalıdır, bu nedenle her gün temizlenmesi gereken bir çöp kutusu gibi düşünülmemelidir. Yine de eski dosyalar yenileriyle uyuşmadığında sayfa bozuk görünebilir, yapılan bir değişiklik görünmeyebilir veya tarayıcı beklenmedik davranabilir.
Önbellek hangi dosyaları saklar?
Bir web sayfasının logosu, arka plan görselleri, yazı tipleri, stil dosyaları ve tarayıcıda çalışan bazı komut dosyaları önbelleğe alınabilir. Hangi dosyanın ne kadar süre tutulacağına site ve tarayıcı birlikte karar verir. Bu yüzden bütün siteler aynı miktarda alan kullanmaz.
Önbellekte bulunan bir dosyanın geçerli olduğu düşünülürse tarayıcı yerel kopyayı kullanır. Süresi dolduğunda veya sunucu daha yeni bir sürüm bildirdiğinde dosya yeniden indirilir. Sorunlar genellikle bu yenileme zincirinin beklendiği gibi çalışmamasıyla başlar.
Önbellek ile çerez aynı şey değildir
Önbellek çoğunlukla sayfanın görünüm ve çalışma dosyalarını saklar. Çerezler ise oturum bilgisi, tercih, sepet durumu veya siteye özgü küçük veriler taşıyabilir. Birini silmek diğerini otomatik olarak silmek zorunda değildir.
Yalnızca önbelleği temizlediğinizde çoğu sitedeki oturumunuz açık kalabilir. Çerezleri de silerseniz hesaplardan çıkış yapılması, tercihlerin sıfırlanması ve bazı sitelerde yeniden doğrulama istenmesi mümkündür. Temizlik ekranındaki seçenekleri onaylamadan önce bu ayrımı görmek önemlidir.
Hangi durumlarda temizlemek mantıklıdır?
Bir sitenin yeni tasarımı sizde görünmüyorsa, butonlar yerinden kaymışsa veya sayfa boş bir alan gösteriyorsa eski önbellek dosyaları nedenlerden biri olabilir. Önce sayfayı normal biçimde yenileyin. Sorun sürerse zorla yenileme ya da yalnızca o siteye ait verileri temizleme denenebilir.
Web yöneticileri yaptıkları değişiklikleri kontrol ederken de önbelleği temizlemeye ihtiyaç duyar. Ancak site açılmıyor, internet bağlantısı yok veya sunucu hata veriyorsa tarayıcı önbelleğini silmek temel nedeni çözmez. Sorunun kapsamını anlamak için aynı sayfayı gizli pencerede ya da başka bir tarayıcıda denemek yararlıdır.
Önce daha küçük müdahaleleri deneyin
Her şeyi silmeden önce ilgili sekmeyi kapatıp yeniden açın. Ardından sayfayı yenileyin ve bağlantının çalıştığını kontrol edin. Sorun yalnızca tek bir sitedeyse tüm tarama verilerini temizlemek yerine siteye özel verileri kaldırmak daha ölçülü bir adımdır.
Gizli pencere testi hızlı bir karşılaştırma sağlar; fakat gizli modun sizi internette görünmez yapmadığını bilmek gerekir. Bu mod çoğunlukla yerel geçmiş ve oturum davranışını ayırır. Sayfa gizli pencerede düzgün açılıyorsa eklenti, çerez veya önbellek kaynaklı bir fark bulunabilir.
Bilgisayarda önbellek temizlerken nelere bakılmalı?
Tarayıcı ayarlarında genellikle gizlilik, geçmiş veya tarama verileri bölümünde temizlik seçeneği bulunur. Zaman aralığı seçilirken yalnızca son saat, son gün veya tüm zamanlar gibi seçenekler sunulabilir. Sorunun ne zaman başladığını biliyorsanız gereksiz geniş bir aralık seçmeyebilirsiniz.
Listede önbelleğe alınmış dosyalar, çerezler, geçmiş, kayıtlı parolalar ve form verileri ayrı kutular hâlinde gösterilebilir. Parolaları veya otomatik doldurma bilgilerini silmek istemiyorsanız ilgili kutuların işaretli olmadığını kontrol edin. İşlemden sonra açık sayfaları yeniden yüklemek gerekebilir.
Telefonda önbellek temizliği
Mobil tarayıcılarda seçeneklerin yeri işletim sistemine ve uygulama sürümüne göre değişir. Bazı telefonlarda tarayıcının kendi ayarları kullanılır; bazılarında uygulama bilgileri içinden önbellek temizlenebilir. Uygulama verilerini tamamen silmek ile yalnızca önbelleği temizlemek aynı işlem değildir.
Uygulama verilerini silmek, tarayıcıyı ilk kuruluma yakın bir duruma getirebilir ve yerel bilgileri kaldırabilir. Bu nedenle düğmenin adını dikkatle okuyun. Yalnızca depolama alanı açmak istiyorsanız indirilen dosyaları ve kullanılmayan uygulamaları ayrıca değerlendirmek daha anlamlı olabilir.
Sık temizlemek tarayıcıyı hızlandırır mı?
Çok büyümüş veya bozulmuş bir önbellek bazı sorunlara yol açabilir; ancak düzenli olarak her gün silmek genellikle hız kazandırmaz. Tam tersine, tarayıcı daha önce sakladığı dosyaları yeniden indireceği için ilk ziyaretler bir süre daha yavaş olabilir ve daha fazla internet verisi kullanılabilir.
Kalıcı yavaşlıkta açık sekme sayısı, ağır eklentiler, cihaz belleği, depolama alanı ve internet bağlantısı da kontrol edilmelidir. Sorun tek bir sayfadaysa site kaynaklı olma ihtimali yüksektir; bütün tarayıcı ayarlarını sıfırlamak gereksiz olabilir.
Ortak veya iş bilgisayarında nelere dikkat edilmeli?
Ortak kullanılan bir cihazda temizlik yaparken başka kullanıcıların açık oturumlarını ve kayıtlı tercihlerini etkileyebilirsiniz. İş bilgisayarlarında tarayıcı ayarları kurum politikasıyla yönetiliyor olabilir. Bu durumda kapsamlı veri temizliği ya da sıfırlama yapmadan önce bilgi işlem ekibinin yönergesini izlemek gerekir.
Önbelleği silmek kayıtlı parolaları kaldırmak zorunda değildir; ancak temizlik ekranındaki seçenekler tarayıcıya göre değişir. İşaretli kutuları tek tek kontrol etmek, özellikle parola ve otomatik doldurma verilerinin yanlışlıkla silinmesini önler. Senkronizasyon açıksa yapılan değişikliklerin diğer cihazlara yansıyıp yansımadığı da değerlendirilmelidir.
Depolama alanı için önbellek silinir mi?
Tarayıcı önbelleği zamanla yüzlerce megabayt hatta daha fazla alan kullanabilir. Cihazda boş alan çok azsa temizlik kısa süreli rahatlama sağlayabilir, fakat tarayıcı kullanıldıkça dosyalar yeniden oluşur. Kalıcı alan sorunu için büyük indirmeler, video dosyaları ve kullanılmayan uygulamalar da incelenmelidir.
Tarayıcının önbellek boyutunu otomatik yönetmesi normaldir. Her küçük artışta müdahale etmek gerekmez. Temizlik kararını sorun belirtisine veya gerçek depolama ihtiyacına göre vermek, hızlı açılma avantajını korur.
Güvenli ve ölçülü bir temizlik sırası
Önce sorunlu sayfayı yenileyin, sonra gizli pencerede deneyin ve gerekirse yalnızca o siteye ait önbelleği temizleyin. Sorun birden fazla sitede görülüyorsa daha geniş zaman aralığıyla önbellek temizliği yapılabilir. Çerezleri silmeden önce açık oturumları ve hatırlanması gereken hesap bilgilerini gözden geçirin.
Temizlikten sonra tarayıcıyı kapatıp yeniden açın. Sorun devam ediyorsa eklentileri geçici olarak devre dışı bırakmak, tarayıcıyı güncellemek ve farklı bir ağda denemek sonraki mantıklı adımlardır. Böylece tek bir varsayıma bağlı kalmadan gerçek nedeni daha hızlı daraltabilirsiniz.